JAK DBAĆ O GŁOS KIEDY JEST GŁÓWNYM NARZĘDZIEM NASZEJ PRACY?

wpis w: Porady | 2

JAK DBAĆ O GŁOS? Każdy człowiek, czytający głośno albo przemawiający do większej liczby słuchaczy powinien czytać i mówić tak, aby go nie tylko słyszano i rozumiano, ale aby był słuchany z przyjemnością i rozumiany bez wysiłku przez słuchaczy.

Dlaczego niektórych ludzi słuchamy jak zaczarowani a przy innych zasypiamy? Czy Ci pierwsi mówią mądrzej? Ciekawiej? A może ładniej, płynniej i dynamiczniej?
Odpowiedź jest jedna- mówią lepiej. I zdają sobie sprawę z tego, że ich głos, sposób modulacji, odpowiednie wznoszenie się  i opadanie tomu to ich najsilniejsza broń.
Głos to jedno z ważniejszych narzędzi kreowania własnego wizerunku. A jeśli myślisz, że to dar z którym albo człowiek się rodzi albo nie, to się myślisz. Głos działa prawidłowo, jeśli mu na to pozwolimy. Pracuje wówczas bez zarzutu, ale to wymaga pracy, systematyczności i świadomej autokontroli.
Czy zdarzyło Ci się kiedyś „stracić głos”? Mi tak. Mimo, iż wiem, jak pracować głosem, jego utratę spowodowały  2 czynniki – stres i przemęczenie. Co zrobić w takiej ekstremalnej sytuacji? To przecież takie proste! Zamilknąć na kilka dni i się porządnie wyspać. Długie mówienie może spowodować przemęczenie narządów mowy. Leczeniem chorób i wad narządów mowy zajmuje się oczywiście foniatria, ale mam nadzieję, że ta wiedza nie będzie Ci potrzebna, bo nie dopuścisz do takiej sytuacji. Co więc zrobić, żeby nasz głos był doskonałym narzędziem w naszej pracy i życiu? Wskazówek oczywiście jest tyle ile osób na ziemi, ale zacznijmy od podstaw.
Głos ludzki porównywany jest do instrumentu muzycznego. Aby nauczyć się grać na tym instrumencie należy poznać tajniki budowy krtani, emisji oraz impostacji głosu. Impostacja głosu, chociaż brzmi magicznie, to nic innego jak proces usprawniania funkcji narządów, które uczestniczą w emisji głosu, a co za tym idzie, są to między innymi ćwiczenia polegające na opanowaniu prawidłowych technik oddechowych, umiejętnym wykorzystaniu rezonatorów piersiowych, umiejętności zmieniania barwy głosu czy zwiększeniu siły głosu ( która daje możliwości zmian emocji, intencji,  pozwala mówić w sposób słyszalny zarówno przestrzeniach kameralnych jak i otwartych). Ćwiczenia mięśni należy przeprowadzać stale i systematycznie. Te ćwiczenia mają na celu usprawnić i wyćwiczyć działanie naszego aparatu oddechowego. Systematyczność jest koniecznością. Ćwiczenia należy wykonywać codziennie ale nie dłużej niż 5 do 10 minut. Proces oddychania powinien się odbywać niedostrzegalnie i niedosłyszalnie dla słuchaczy. Nigdy nie należy doprowadzić do tego, aby w płucach nie było zapasu powietrza. Najważniejsze ćwiczenia polegają na ćwiczeniu wytrzymałości oddechu. Żeby mówić należy zaczerpnąć powietrza do płuc i powoli je wydychać, czyli tłoczyć pod pewnym ciśnieniem przez narządy mowy: krtań i nasadę, gdzie cząsteczki powietrza zostają wprawione w drganie, powodując powstawanie dźwięku.
Pamiętajmy, że umiejętność prawidłowego oddychania jest jedną z podstaw dobrej i wyrazistej mowy.

Trzy przykładowe ćwiczenia oddechowe:

Wykonaj wdech ustami i nosem równocześnie. Zatrzymaj przez moment powietrze. Powietrze wypuszczaj wolno, a podczas wydechu zrób klika pauz. Powtórz ćwiczenie 5 krotnie. Następnie zrób to samo, ale przy wydechu  wymawiaj głoskę „sss…”, przerwij wymawianie głoski kilka razy robiąc 2-3 sekundy pauzy.

Stań prosto, swobodnie. Jedną dłoń połóż na brzuchu, w drugiej trzymaj kartkę oddaloną od twarzy około 20-25 cm na wysokości ust. Wykonuj przemiennie szybki wdech i intensywnie krótkie wydechy. Podczas krótkich wydechów – dmuchaj mocno na kartkę tak, by równomiernie odchylała się pod niewielkim kątem. Szybkie wydechy wykonuj tak, by pracować intensywnie przeponą i mięśniami tłoczni brzusznej (podczas krótkiego wydechu musisz czuć krótką intensywną pracę mięśni brzucha), szybkie wydechy kontroluj drugą ręką położoną na brzuchu – musisz czuć krótkie odepchnięcia dłoni. Stopniowo zwiększaj tempo wydmuchów. Pamiętaj, aby podczas fazy wydechu nie wydmuchiwać powietrza do końca, zawsze powinien zostać jego mały zapas. Ćwiczenie wykonuj swobodnie, bez wysiłku, w stałym spokojnym rytmie.

Stań swobodnie. Jedną rękę połóż na brzuchu, w drugiej trzymaj zapaloną świecę (w odległości 20-25 cm od twarzy na wysokości ust). Wykonaj pełny wdech ustami i nosem. Powietrze wydychaj równomiernie dmuchając tak, żeby utrzymać jak najdłużej odchylony płomień świecy. Powtórz ćwiczenie dmuchając na płomień tak, by rytmicznie pochylał się i podnosił. Możesz również ćwiczyć równomierne oddychanie poprzez mówienie w kierunku zapalonej świecy. Nie dopuść do tego, że ją zdmuchniesz. Dzięki równomiernemu oddychaniu Twój głos zacznie być stabilny, spokojny i głęboki.

 

Ćwiczenia oddechowe z  wymawianiem głosek:
Ćwiczenie przepony. Stań prosto i swobodnie. Jedną dłoń połóż na brzuchu (ok. 12 cm nad pępkiem). Wykonuj przemiennie szybki i pełny wdech. Podczas wydechu wymawiaj intensywnie (aktywnie artykulacyjnie) głoski: s, sz, t tak, aby pracować intensywnie przeponą i mięśniami tłoczni brzusznej (podczas wymawiania głosek musisz czuć krótką intensywną pracę mięśni brzucha).
Ćwiczenie oddechowe oraz na upodobnienie samogłosek pod względem barwy. Bierzemy wdech prze usta i nos, a następnie na jednej wysokości dźwięku śpiewamy  śpiewamy: mi – me – ma – mo – mu. W sylabie mi należy starać się uzyskać dźwięczność samogłoski- powinniśmy poczuć mrowienie w ustach. W śpiewanym ćwiczeniu zmierzamy do upodobnienia barwy samogłosek, tworzonych na okrągłych wargach.

 Ćwiczenia oddechowe z wymawianiem tekstu:

Stań na lekko rozstawionych nogach. Obejmij dłońmi boki klatki piersiowej (na wysokości dolnej części żeber) tak, aby kciuki były zwrócone do tyłu. Wykonaj szybki, pełen wdech ustami i nosem (wąchanie bukietu bzu) rozsuwając żebra w bok z równoczesnym wysunięciem brzucha. Na jednym wydechu, aktywnie artykulacyjnie:

policz do 10, a potem do 15;

powiedz dni tygodnia (najpierw raz, a potem dwa razy)

licz na jednym oddechu: jedna wrona bez ogona, druga wrona bez ogona itd. lub jedna osa bez nosa, druga osa bez nosa, trzecia osa bez nosa, itd.

Oczywiście oddech, to nie wszystko. Ale od tych ćwiczeń należy zacząć pracę nad świadomym doskonaleniem siły i kondycji naszego głosu. Zacznij od świadomego panowania nad oddechem podczas mówienia. Skracaj wdech, wydłużaj wydech. Pamiętaj, aby ani wdech ani wydech nie był słyszalny dla Twojego odbiorcy, Rytm wydechu powinien być podporządkowany logice  i składni Twojej wypowiedzi.

Nasz głos ma wielką moc. A te moc czerpiemy z odpowiedniego oddechu. Oddychając prawidłowo przeponą, pracuje za nas powietrze,  nie obciążamy strun głosowych, nasz głos staje się wyrazisty, mocny prawidłowo oddychając zapobiegamy „zaciskaniu się gardła” oraz niedotlenieniu. Nie ignoruj tych porad. Zadbaj o siebie i swój głos. Pracuj nad nim systematycznie.  Dzięki temu, że go posiadamy możemy ze sobą rozmawiać, mówić o rzeczach ważnych i błahych, śmiać się i krzyczeć, śpiewać… Nie zmarnujmy tego daru!

2 Odpowiedzi

  1. k.kowalsky
    | Odpowiedz

    Bardzo dobry artykuł. Dziękuję za te rady. Najważniejsza jest systematyczność. Dzięki tym wskazówkom łatwiej mi będzie zacząć oraz regularnie ćwiczyć. Czy mogę prosić o jakiś przepis kulinarny na jakiś „syrop” żeby chronić swoje struny głosowe? Jest jakaś magiczna mikstura? Pozdrawiam K. kowalsky

    • Joanna Stanowska
      | Odpowiedz

      Dziękuję za pozytywną ocenę. Z reguły takie mikstury robię w aptece, a receptę dostaję od laryngologa. Z gotowych produktów polecam GLOSAL. Na pewno odradzam picie mleka z miodem a także wody z miodem. Nasze prababcie na pewno miały dożo racji w swoich działaniach leczniczych ale picie miodu w przypadku infekcji gardłowych nie jest wskazane, ponieważ miód zawiera cukier, a cukier sprzyja rozwojowi bakterii. Polecam płukanie gardła ciepłą wodą z dodatkiem kilku kropli gliceryny – na złagodzenie i nawilżenie, a także wody z cytryną, w celu usunięcia bakterii. Pozdrawiam, Joanna Stanowska

Zostaw Komentarz